[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 11، شماره 41 - ( تابستان 1394 ) ::
جلد 11 شماره 41 صفحات 113-130 برگشت به فهرست نسخه ها
عوامل و ارکان علم دینی
رمضان علی‌تبار فیروزجایی*
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده:   (1392 مشاهده)

یکی از مسائل درباب ماهیت علم دینی، تبیین عوامل، عناصر و مؤلفه‌های مؤثر در دینی‌سازی آن است. مراد از علم دینی در مقام چیستی‌شناسی، علم دینیِ مطلوب (مقام تعریف و تولید) است، نه علوم موجود (مقام تحقق). علم دینی مطلوب دارای عناصر، مؤلفه‌ها و متغیرهای رکنی و غیررکنی است که هر کدام، نقش هویت‌بخشی در علم را به عهده دارند. این عوامل و عناصر عبارتند از: موضوع، محمول، عالِم، معلوم، روش، ابزار، منبع، فایده و کاربرد، هدف و غایت، مبانی، پیش‌فرض‌ها، پیش‌انگاره‌ها، زمان، مکان، جغرافیا، فرهنگ، تمدن و ...، که بر این اساس، دیدگاه‌های مختلفی درباره ماهیت و چیستی علم دینی سامان یافته است. در برخی دیدگاه‌ها، تنها به یک عامل به‌عنوان عنصر هویت‌بخش در علم دینی اکتفا شده است و در برخی آرا، ترکیب چند عنصر اساسی، معیار دینی بودن علم دانسته شده است. بر این اساس، اختلاف دیدگاه‌ها در این زمینه به‌گونه‌ای است که یک سرِ آن به انکار علم دینی ختم می‌شود و از ناحیه دیگر، افزون بر پذیرش اصل امکان علم دینی، اثبات‌کننده تحقق خارجی آن در طول تاریخ تمدن اسلامی است. به اعتقاد ما، دینی بودن علم صرفاً به عناصر و مؤلفه‌های خاصی وابسته نیست؛ بلکه عوامل مختلفی، اعم از عناصر رکنی و غیررکنی، در ماهیت و هویت دینی علم سهم دارند که با توجه به میزان نقش این عوامل در دینی بودن دانش، علم دینی نیز امری ذومراتب و تشکیکی خواهد بود.

واژه‌های کلیدی: علم دینی، عوامل و ارکان علم دینی، عوامل رکنی و غیررکنی.
متن کامل [PDF 236 kb]   (392 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام جدید
دریافت: ۱۳۹۵/۱۲/۲۵ | پذیرش: ۱۳۹۵/۱۲/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۵/۱۲/۲۵
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Alitabar Firouzjaie R. Factors and Components of Religious Science. Andishe-Novin-E-Dini. 2015; 11 (41) :113-130
URL: http://andishe.maaref.ac.ir/article-1-284-fa.html

علی‌تبار فیروزجایی رمضان. عوامل و ارکان علم دینی. انديشه نوين ديني. 1394; 11 (41) :113-130

URL: http://andishe.maaref.ac.ir/article-1-284-fa.html



دوره 11، شماره 41 - ( تابستان 1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی - پژوهشی اندیشه نوین دینی A Research Quarterly in Islamic Theology (kalam) and Religious Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.17 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3960