:: دوره 13، شماره 49 - ( تابستان 1396 ) ::
جلد 13 شماره 49 صفحات 135-156 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش ابزارهای معرفتی (حس، عقل، قلب) در معرفت دینی
فضل‎الله روزبهی
دانشگاه هرمزگان
چکیده:   (2604 مشاهده)

در این مقاله با روشی کتابخانهای-تحلیلی، معلوم شده که حس ابزاری غیر‏مستقل و مقدمه‏ساز حکم عقل است. گاهی به دلایلی مانند ندیدن یا نشنیدن، نبود یا تقطیع روایات، نقل به مضمون آن‏ها و نرسیدن قراین ، مقدمات لازم حکم درست عقل، فراهم نمی‏شود. عقل در اموری چون مبنا‏سازی فلسفی و اصول فقهی، پایه‏های اصلی دین، کشف از حکم شرعی(نه انشای حکم مولوی)، لحاظ همه ابعاد وجهات مسائل، در تولید، تغییر و تکامل معرفت دینی نقش‏آفرین است. قلب، ابزاری بسیار نیرومند با تهذیب، در مرحله عالی، وحی الهی و در مراتب پایینتر الهامات و اشراقات را در‏مییابد. هیچ کس توان درک کنه علم حضوری وحی، این سلطان علوم، مکمل عقل و مغایر با سنخ تجربه دینی را، ندارد. قلب ادراکات عقل در قالب مفهومی را به صورت موجودی شخصی و خارجی مییابد و می‏تواند بسیاری از مجهولات دست ‏نیافتنی عقل را، با علم حضوری دریافت کند. معیار درستی یا نادرستی شهودات قلبی، عقل و نظر معصوم است.
 

واژه‌های کلیدی: معرفت، معرفت دینی، ابزارهای معرفت دینی، حس، عقل، قلب.
متن کامل [PDF 635 kb]   (1759 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام جدید
دریافت: 1396/2/6 | پذیرش: 1396/9/23 | انتشار: 1396/9/23


XML   English Abstract   Print



دوره 13، شماره 49 - ( تابستان 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها