:: دوره 13، شماره 48 - ( بهار 1396 ) ::
جلد 13 شماره 48 صفحات 161-190 برگشت به فهرست نسخه ها
ابن‌قبه رازی و امامت حداقلی؛ تأملی در دیدگاه مدرسی طباطبایی درباره ابن‌قبه
عباس میرزایی*، فاروق طولی
دانشگاه شهید بهشتی
چکیده:   (1326 مشاهده)

ابن‌قبه یکی از تأثیرگذارترین معتزلیان در اوایل سده چهارم هجری است که شیعه شد و منظومه معرفتی خاصی در بحث امامت مطرح کرد. این اندیشه‌ها، که می‌توان آنها را در مدرسه بغداد رصد کرد، در برخی جهات، با قرائت مرسوم و مشهور از بحث امامت ـ به‌ویژه در صفات ائمه ـ متفاوت بود و برخلاف جریان حدیثی امامیه، نوعی نگاه حداقلی به ویژگی‌هایی امام داشت. حال با توجه به دیدگاه‌های خاص ابن قبه،به نظر نمی‌توان ابن قبه را آن‌گونه که آقای مدرسی طباطبایی مدعی است، جزء گروه «نافی صفات فوق بشری» قرار داد؛ بلکه با بررسی آرا و اندیشه‌های او در مباحث امامت، با هدف روشن شدن تاریخ کلام امامیه، آشکار می‌شود که ابن‌قبه را باید جزء گروه‌هایی دانست که امامت را حداقلی تبیین کرده‌اند. از این‌رو باید اندیشه وی را امتداد جریان هشام بن حکم قلمداد کرد؛ نگاهی که ویژگی‌های امامان را در حوزه نیاز به تبیین و تفسیر دین تلقی می‌کند.

واژه‌های کلیدی: تاریخ کلام امامیه، امامت، ابن‌قبه رازی، هشام بن حکم، مدرسی طباطبایی
متن کامل [PDF 222 kb]   (338 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام جدید
دریافت: ۱۳۹۶/۴/۱ | پذیرش: ۱۳۹۶/۴/۱ | انتشار: ۱۳۹۶/۴/۱


XML   English Abstract   Print



دوره 13، شماره 48 - ( بهار 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها