:: دوره 14، شماره 55 - ( زمستان 1397 ) ::
جلد 14 شماره 55 صفحات 73-90 برگشت به فهرست نسخه ها
اجماع عام یا فطرت: دو چهره از یک استدلال
فرح رامین*، مریم سیفعلی پور
دانشگاه قم
چکیده:   (352 مشاهده)
وجود یک حس مشترک در همه انسان‌ها در گستره تاریخ، ادیان توحیدی را بر آن داشته است که با اندیشه‌های عقلی، خداشناسی و خداجویی فطری را مستدل نمایند. این تلاش در غرب به برهان اجماع عام و در فضای اندیشه اسلامی به برهان فطرت مشهور است. این تحقیق بنیادی با روش تحلیلی ـ تطبیقی، در پی پاسخ‌گویی به این سؤال است: آیا می توان ادعا نمود برهان اجماع عام و برهان فطرت تقریرهای متفاوت از یک استدلال به‌شمار می‌آیند؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برهان اجماع عام چهره‌ای متفاوت ار برهان فطرت را به ذهن متبادر می‌سازد و در برخی از تقریرها با تکیه بر همگانی بودن (به جای فطری بودن)، با برهان فطرت رابطه عموم و خصوص من وجه می‌یابد. این دو استدلال در اموری مانند، شکل، تقریر، رویکرد و بهره‌گیری از عقل عمومی بشر به جای فطرت، متمایز هستند؛ اما در بسیاری موارد مانند بالقوه بودن امور فطری، استدلال از طریق ذات اضافه بودن گرایش خداجویی، عدم استقلال وتکیه بر براهین دیگر در اثبات وجود خداوند به یکدیگر شبیه می‌باشند.


 
واژه‌های کلیدی: فطرت، خداجویی فطری، توافق همگانی، برهان اجماع عام، برهان فطرت.
متن کامل [PDF 267 kb]   (20 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام قدیم
دریافت: ۱۳۹۷/۲/۱۱ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۱۹ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۲/۱۹


XML   English Abstract   Print



دوره 14، شماره 55 - ( زمستان 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها