:: دوره 16، شماره 61 - ( تابستان 1399 ) ::
جلد 16 شماره 61 صفحات 165-184 برگشت به فهرست نسخه ها
تأملی برنظریات ابن سینا و خواجه نصیرالدین طوسی در علم واجب تعالی به جزئیات
بهادر مهرکی، ابراهیم رستمی
دانشگاه علوم پزشکی شیراز
چکیده:   (1176 مشاهده)
پرسش اصلی جستار حاضر این است‌ که: وجوه اشتراک و افتراق رویکرد ابن‌سینا و خواجه نصیر درباره علم خداوند به امور جزیی چیست؟ و این دو حکیم تا چه اندازه توانسته‌اند پاسخگوی حلّ مسئله  باشند؟ مطابق یافته های پژوهش، شیخ الرئیس با استناد به اصل علّیت و صورمرتسمه به اثبات و تبیین علم خداوند به جزئیات می پردازد اما خواجه طوسی با طرح اشکالاتی بر سخنان ابن‌سینا در خصوص علم خداوند به امور جزیی و متغیر، نظریه دیگری را ارائه می‌کند؛ به اعتقاد خواجه، علم خداوند به مجردات به وجود خاص خارجی و به مادیات، به صور آنها در عقول تعلق می‌گیرد. از مهمترین نتایج پژوهش حاضرکه به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده آن است‌ که: ارائه این نظریات علیرغم اینکه از اثبات علم تفصیلی که عین ذات خداوند باشد، ناتوان بود؛ امّا زمینه را برای دستیابی فیلسوفان بعدی مانند شیخ اشراق در تبیین علم خداوند در مقام فعل فراهم کرد.
واژه‌های کلیدی: علم الهی، صور مرتسمه، عقول، امور مادی و متغیر، علم به جزیی بنحو ثابت
متن کامل [PDF 271 kb]   (26 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام قدیم
دریافت: 1397/3/19 | پذیرش: 1399/4/14 | انتشار: 1399/4/14


XML   English Abstract   Print



دوره 16، شماره 61 - ( تابستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها