[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 34 - ( پاییز 1392 ) ::
جلد 9 شماره 34 صفحات 149-162 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین ارتباط قضا عینی الهی با اختیار انسان در حکمت متعالیه
علیرضا خواجه‌گیر*
چکیده:   (848 مشاهده)
مسئله اراده و اختیار انسان و ارتباط آن با مسئله قضا الهی و مراتب آن در ساختار فکری حکمت متعالیه از برجستگی خاصی برخودار است. قضا الهی مبین انتساب همه عالم هستی در دو مرتبه علمی و عینی به حق‌تعالی است. چنانچه قضا الهی را ازنظر تطبیقی با عوالم کلی وجود، همان مرتبه صور عقلی محسوب می‌کنیم که ورای صور طبیعی و نفسانی است، این صور به‌عنوان مرتبه‌ای از مراتب علم الهی بوده و قضا علمی نامیده می‌شود، که در مرحله بالاتر به علم ذاتی الهی منتهی می‌شود؛ و اگر نظام علّی و معلولی عالم هستی و انتساب این عالم به علت تامه و هستی‌بخش خود را موردنظر قرار دهیم. قضا عینی نامیده می‌شود. بنابراین، مسئله اختیار انسان نیز در دو سطح مذکور قابل طرح است. سؤال اصلی این پژوهش این است که چگونه می‌توان بین اراده و اختیار انسان و ضرورت هستی که همان قضا عینی است، ارتباطی دوجانبه برقرار کرد، به‌طوری‌که پذیرش یکی باعث رد دیگری نشود. پاسخ این مسئله در حکمت متعالیه در دو سطح حِکمی ـ فلسفی و توحیدی ـ عرفانی مطرح شده است. این مقاله درصدد تبیین و تشریح آن با روش توصیفی و تحلیلی می‌باشد.
واژه‌های کلیدی: قضا، قدر، علیت، علم الهی، نظام هستی، اختیار، حکمت متعالیه.
متن کامل [PDF 222 kb]   (208 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام قدیم
دریافت: ۱۳۹۷/۷/۲۳ | پذیرش: ۱۳۹۷/۷/۲۳ | انتشار: ۱۳۹۷/۷/۲۳
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Khajehgir A. Explaining the Relationship between Divine Objective Destiny and Human Free Will in Transcendental Philosophy. Andishe-Novin-E-Dini. 2013; 9 (34) :149-162
URL: http://andishe.maaref.ac.ir/article-1-845-fa.html

خواجه‌گیر علیرضا. تبیین ارتباط قضا عینی الهی با اختیار انسان در حکمت متعالیه. انديشه نوين ديني. 1392; 9 (34) :149-162

URL: http://andishe.maaref.ac.ir/article-1-845-fa.html



دوره 9، شماره 34 - ( پاییز 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی اندیشه نوین دینی A Research Quarterly in Islamic Theology (kalam) and Religious Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.17 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4122