:: دوره 15، شماره 58 - ( پاییز 1398 ) ::
جلد 15 شماره 58 صفحات 7-16 برگشت به فهرست نسخه ها
قرائتی عرفی از دین؛ تحلیل و نقد رهیافت دین‌شناختیِ العشماوی
رحیم دهقان*
دانشگاه شهید بهشتی
چکیده:   (612 مشاهده)
امروزه جریانی نواندیش در جهان عرب، در پی فروکاهیِ دین به معنویت است. این جریان به صورت نرم از سنّت و شریعت دینی گذر کرده و دینِ منهای احکام اجتماعی ـ سیاسی را بر دینِ برخوردار از این احکام ترجیح داده است. محمد سعید العشماوی (1932 ـ 2013م) از جمله نمایندگان این رهیافت است. او با اتخاذ رهیافت تاریخمندانه به قرآن، بشری دانستن الفاظ قرآن، و محدود کردنِ اعتبار سنّت نبوی و قوانین فقهی به زمان حضور پیامبر(ص)، تقریری دنیوی از دین در جهان اسلام ارائه داده است. این مقاله با روشی تحلیلی و استنادی، در پی سنجش و نقد مداخل ورود وی به این رهیافت عرفی است. یافته­های تحقیق نشان می­دهد ناسازواری­هایی درونی در اندیشه­های وی وجود دارد که نقض غرض از سوی خدای حکیم، نفی جاودانگی دین، بی­نیازیِ کامل انسان از دین، نفی نزول دفعی قرآن، و انکار عصمت پیامبر در دریافت و ابلاغ وحی، از جمله آن­هاست. این موارد، رهیافت العشماوی در حوزه دین­شناسی را با چالش مواجه ساخته است.

 
واژه‌های کلیدی: تاریخمندی، عرفی­گرایی، دین، معنویت، شریعت، العشماوی.
متن کامل [PDF 360 kb]   (179 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام جدید
دریافت: ۱۳۹۷/۹/۱۹ | پذیرش: ۱۳۹۸/۱۰/۲۱ | انتشار: ۱۳۹۸/۱۱/۶


XML   English Abstract   Print



دوره 15، شماره 58 - ( پاییز 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها