fa ارزیابی انتقادی رویکرد استاد حکیمی به تأویل براساس آراء علامه طباطبایی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی نقش تأویل در فهم متون دینی و عدول از ظواهر الفاظ آیات قرآن، یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل مسلمانان بوده است. در سدۀ اخیر طرح مکتب تفکیک و مشخصاً طرد تأویل و تأکید بر خالصمانی ظواهر متون قرآنی، نزد این مکتب، دو قطب طرفداران و مخالفان تأویل در حوزۀ دین‌پژوهی را بدنبال داشته است. این مقاله با روش کتابخانه‌ای و تحلیل و مقایسۀ آثار استاد حکیمی و علامه طباطبایی، این مسئله را موردبررسی قرار داده است که یافته‌ها، حاکی از نهایت افتراق و جدایی بین دو دیدگاه در نوع تبیین و روش اتخاذی آنان است. و نیز با توجه به ذوبطون بودن کلام وحی هیچ فرقه و مکتبی گریزی از تأویل نداشته و برخلاف مشی تفکیکیان و استاد حکیمی فهم عمیق معانی دین و رسیدن به گوهر ناب و خالص کلام وحی، نه در عصری سازی آن متون، که مرهون بکارگیری تأویل است و طرح تفکیک ظواهر متون دینی برای پرهیز از تأویل در مقام یک ایده و رؤیای غیرعملی بازخواهد ماند.</span></span> <h1 dir="RTL"></h1> Examining the role of <em>ta</em><em>`wīl</em> in understanding religious texts and passing from the appearances of the words of Quranic verses has been one of the most challenging issues for Muslim scholars. In the last century, appearance of the school of <em>tafk</em><em>īk</em>, and specifically denial of <em>ta</em><em>`wīl</em> and emphasis on the necessity of the purity of the appearances of Qur&#39;anic texts, has led to two poles of proponents and opponents of <em>ta</em><em>`wīl</em> in the field of religious studies. This article examines the issue with an analytic method and library-based technique and compared of the works of professor Hakimi and Allameh Tabatabai in the field. The findings indicate maximum difference between the two views in the type and method of explanation. Also, due to the revelation`s state of being of various levels, no sect or school has escaped from <em>ta</em><em>`wīl</em>. The way to separate the appearances of religious texts to avoid <em>ta</em><em>`wīl</em> will remain an impractical idea and dream.<br> <strong>Keywords</strong>: Tabatabai, Hakimi, <em>Ta</em><em>`wīl</em>, Tafsir, Quran, Hadith طباطبائی, حکیمی,تأویل,تفسیر,قرآن,حدیث 41 60 http://andishe.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1445-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Mohammad Ghahremani علی‌محمد قهرمانی a.ghahremani59@yahoo.com 10031947532846002389 10031947532846002389 No Phd student Islamic Azad University دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی،دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران و مدرس معارف اسلامی Ahmad Beheshti احمد بهشتی Abeheshti5@yahoo.com 10031947532846002390 10031947532846002390 Yes Professor at University of Tehran استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران و مدرس معارف اسلامی (نویسنده مسئول) Mohammad Saeedi Mehr محمد سعیدی مهر saeedi@modares.ac.ir 10031947532846002391 10031947532846002391 No Professor at Tarbiat Modares University استادگروه فلسفه،دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران