ANDISHE-NOVIN-E-DINI A Quarterly Research
اندیشه نوین دینی
A Research Quarterly in Islamic Theology (kalam) and Religious Studies
Literature & Humanities
http://andishe.maaref.ac.ir
1
admin
2008-9481
2008-9481
10.22034
fa
jalali
1394
7
1
gregorian
2015
10
1
11
42
online
1
fulltext
fa
نقد و بررسی فلسفه بدبینی شیخ معرّه
A Critique of the Pessimist Philosophy of Sheikh of Maarr
کلام جدید
کلام جدید
پژوهشي
Research
<p dir="RTL">ابوالعلاء معرّی دارای اسلوبی ابتکاری و منحصربهفرد در فلسفه بدبینانه، سبک زندگی پوچگرایانه و اخلاق ریاضتطلبانه است. وی به جبر مطلق در عالم هستی معتقد بوده و انسان را موجودی ذاتاً بدسرشت، از نظر عقلی، متحیر و به لحاظ روحی، محبوس میدانسته است که زندگی توأم با بدبختی و رنج و آیندهای نامعلوم و تاریک در انتظار اوست. ابوالعلاء پیشنهاد میدهد که انسان در برابر جبر الهی تسلیم شود و با گسترش خودرنجی، منتظر مرگ طبیعی باشد. این رویکرد اگرچه جنبه منفی دنیاپرستی و لذتگرایی مادی را آشکار میکند، از منظر مکاتب فلسفیِ مثبتگرا و دین جامعگرای اسلام دارای نقدهای جدی است؛ زیرا بُعد کمالخواهی و آخرتگرایی را مغفول گذاشته، اختیار انسان را انکار میکند و نظام شر را غالب میشمارد. در نتیجه تکلیفپذیری، نظام کیفر و پاداش، ارسال رسل و انزال کتب لغو شده، حکمت و عدالت الهی محل تردید قرار میگیرد و هدفمندی آفرینش انکار میشود. در این مقاله به ریشهیابی مبانی فلسفی و اخلاقی بدبینی و شومگرایی شیخ معرَه و راهکارهای رهایی از این نوع تفکر پرداخته میشود.</p>
ابوالعلاء معرّی, بدبینی, رنج, جبر, شر.
139
154
http://andishe.maaref.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-42&slc_lang=fa&sid=1
Abdolghasem
Karimi
عبدالقاسم
کریمی
a_karimi@um.ac.ir
1003194753284600276
1003194753284600276
Yes
Ferdowsi Universit of Mashhad
دانشگاه فردوسی مشهد