:: دوره 17، شماره 67 - ( زمستان 1400 ) ::
جلد 17 شماره 67 صفحات 198-177 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی و نقد رویکرد انتقادی محمد عابد الجابری بر عقلانیت عربی ـ اسلامی
یحیی بوذری نژاد1، حمید ریحانی2
1- دانشیارگروه علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران و مدرس معارف اسلامی(نویسنده مسئول) y_bouzarinejad@ut.ac.ir
2- کارشناسی ارشد گروه علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران hamid.reyhani@ut.ac.ir
چکیده:   (574 مشاهده)
این مقاله در دو بخش تنظیم شده است. بخش اول به دنبال بررسی رویکرد انتقادی عابدالجابری در بررسی میراث عربی-اسلامی می‌باشد در این بخش با روش کتابخانه‌ای به توصیف ابعاد مختلف نظریه جابری پرداخته‌ایم. او برای بنیاد نظریه خود سه مدخل اساسی تعریف می‌کند: اول نقد رویکردهای لیبرالی، مارکسیستی و بنیادگرایانه در بررسی میراث، دوم تعریف عقل و عقلانیت و سوم فرآیند روش‌شناختی جهت بررسی میراث می‌باشد. جابری بعد از این سه مدخل به نقد عقلانیت عربی-اسلامی در دو سطح تکوین تاریخی و بافت ساختاری و در سه حوزه معرفت، سیاست و اخلاق می‌پردازد. در بخش دوم با مبنای روش‌شناسی بنیادین به بررسی نظریه جابری در دو سطح عوامل معرفتی ـ منطقی و عوامل وجودی ـ اجتماعی پرداختیم. بر این مبنا نتیجه گرفتیم که مواضع هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی جابری در مسیر روش‌شناسی‌های برساختی ـ تفسیری حرکت می‌کند و حوزه‌های معرفتی که مبتنی بر استقلال سوژه هستند را فعال می‌کند. در نتیجه مبانی فکری جابری و روش‌شناسی که وی برای رسیدن به نظریه خود طی می‌کند در بستر عقلانیت‌های غربی است.
واژه‌های کلیدی: عقلانیت اسلامی، عقلانیت عربی، عقلانیت شیعی، عقلانیت برهانی، جابری.
متن کامل [PDF 278 kb]   (78 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/10/27 | پذیرش: 1400/9/15 | انتشار: 1400/11/23 | انتشار الکترونیک: 1400/11/23


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 17، شماره 67 - ( زمستان 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها