[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 11، شماره 40 - ( بهار 1394 ) ::
جلد 11 شماره 40 صفحات 43-60 برگشت به فهرست نسخه ها
واکاوی اراده الهی در اندیشه فلاسفه و متکلمان اسلامی با تأکید بر مدرسه کلامی بغداد و حله
مهدی فرمانیان*، حسین حجت‌خواه
دانشگاه ادیان و مذاهب.
چکیده:   (1391 مشاهده)

«اراده الهی» از مهم‌ترین مباحثی است که تبیین کلامی و فلسفی آن با یکدیگر متفاوت است؛ هرچند برخی متکلمان در تفسیر «اراده الهی» به اندیشه فلسفی گراییده‌اند. در اندیشه متکلمان نخستین امامیه، با تأکید بر مضامین احادیث اهل‌بیت^، اراده یکی از مراتب فعل الهی و به‌معنای «عزم بر مشیت» بود؛ اما مدرسه بغداد، همگام با معتزله بغداد، آن را به «فعل الهی» یا «امر به فعل» تفسیر کرد؛ گرچه ذاتی دانستن اراده و تفسیر آن به «علم به مصلحتِ در فعل» نیز طرفدارانی داشت. پس از مدرسه بغداد و در طول تاریخ کلام امامیه، تحلیل اراده تحت‌تأثیر اندیشه فلسفی قرار گرفت و سرانجام در مدرسه حله، اراده به امری ذاتی یا همان داعی، یعنی «علم به مصلحت و خیریت در فعل» تفسیر شد. در این پژوهش، درصدد هستیم با واکاوی چیستی اراده از دیدگاه فیلسوفان و متکلمان، سیر تطور آن را در سده‌های میانه، به‌ویژه در اندیشه کلامی مدرسه بغداد و حله بررسی کنیم و با ارزیابی تطبیقی این دیدگاه‌ها، نسبت آنها را با رویکرد روایات در این زمینه دریابیم.

واژه‌های کلیدی: اراده الهی، مشیت، ذات، علم، قدرت، مدرسه بغداد، مدرسه حله، کلام امامیه
متن کامل [PDF 245 kb]   (588 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کلام جدید
دریافت: ۱۳۹۵/۱۲/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۵/۱۲/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۵/۱۲/۲۲
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Farmanian M. Investigating the God’s Will in the Philosophers and Islamic Theologians’ Thoughts with Emphasis on the Theologian Schools in Baghdad and Hilla. Andishe-Novin-E-Dini. 2015; 11 (40) :43-60
URL: http://andishe.maaref.ac.ir/article-1-262-fa.html

فرمانیان مهدی، حجت‌خواه حسین. واکاوی اراده الهی در اندیشه فلاسفه و متکلمان اسلامی با تأکید بر مدرسه کلامی بغداد و حله . انديشه نوين ديني. 1394; 11 (40) :43-60

URL: http://andishe.maaref.ac.ir/article-1-262-fa.html



دوره 11، شماره 40 - ( بهار 1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی - پژوهشی اندیشه نوین دینی A Research Quarterly in Islamic Theology (kalam) and Religious Studies
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3879